การแจ้งที่พักอาศัย TM30 ในประเทศไทย: ทุกสิ่งที่คุณต้องรู้

TM30 คืออะไร?

TM30 หรือชื่อเต็มว่า "แบบแจ้งเจ้าบ้าน ผู้ครอบครอง หรือผู้จัดการโรงแรม/อพาร์ตเมนต์/เกสต์เฮาส์ เพื่อแจ้งที่พักอาศัยของคนต่างด้าว" เป็นแบบรายงานตรวจคนเข้าเมืองภาคบังคับในประเทศไทย ตามมาตรา 38 ของพระราชบัญญัติคนเข้าเมือง พ.ศ. 2522 บุคคลใดก็ตามที่ให้ที่พักแก่คนต่างด้าวจะต้องแจ้งต่อสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองที่ใกล้ที่สุดภายใน 24 ชั่วโมง นับแต่คนต่างด้าวเข้าพัก

ในทางปฏิบัติ TM30 เป็นแบบฟอร์มที่เจ้าของที่พัก ผู้ประกอบการโรงแรม ผู้จัดการอสังหาริมทรัพย์ และแม้แต่สมาชิกในครอบครัวชาวไทย ใช้เพื่อรายงานว่าคนต่างด้าวพักอาศัยอยู่ที่ที่อยู่ของตน แม้ว่าข้อบังคับทางกฎหมายจะตกอยู่กับเจ้าของทรัพย์สินหรือผู้จัดการ แต่ภาระในทางปฏิบัติมักตกอยู่กับคนต่างด้าว ซึ่งต้องใช้การยื่น TM30 เป็นข้อกำหนดเบื้องต้นสำหรับบริการตรวจคนเข้าเมืองต่างๆ

ใครต้องยื่น TM30?

ความรับผิดชอบทางกฎหมายในการยื่น TM30 เป็นของเจ้าของทรัพย์สินหรือผู้จัดการ — ไม่ใช่ผู้เช่าที่เป็นชาวต่างชาติ โดยเฉพาะ:

• ผู้ประกอบการโรงแรมและเกสต์เฮาส์: ต้องแจ้งแขกต่างชาติทุกคนภายใน 24 ชั่วโมง โรงแรมส่วนใหญ่ดำเนินการโดยอัตโนมัติผ่านระบบลงทะเบียนของตน
• เจ้าของที่พักให้เช่า: ต้องแจ้งผู้เช่าต่างชาติภายใน 24 ชั่วโมงหลังย้ายเข้า ทั้งเจ้าของที่เป็นคนไทยและต่างชาติ
• นิติบุคคลอาคารชุด: ในบางกรณี สำนักงานนิติบุคคลคอนโดจัดการยื่น TM30 แทนเจ้าของห้อง
• สมาชิกครอบครัวชาวไทย: หากคนต่างด้าวอาศัยอยู่กับคู่สมรสหรือครอบครัวชาวไทย เจ้าบ้านชาวไทยเป็นผู้รับผิดชอบในการยื่น

ในความเป็นจริง เจ้าของที่พักหลายรายในประเทศไทยไม่ทราบข้อบังคับนี้หรือปฏิเสธที่จะยื่น ในกรณีเช่นนี้ คนต่างด้าวมักต้องยื่น TM30 ด้วยตนเอง โดยใช้หนังสือมอบอำนาจที่เจ้าของที่พักลงนาม

เมื่อใดต้องยื่น TM30?

ต้องยื่น TM30 ภายใน 24 ชั่วโมง หลังจากคนต่างด้าวมาถึงที่อยู่ ซึ่งใช้ในหลายสถานการณ์:

• มาถึงครั้งแรก: เมื่อคนต่างด้าวย้ายเข้าที่อยู่ใหม่ในประเทศไทยเป็นครั้งแรก
• หลังเดินทางกลับจากต่างประเทศ: ทุกครั้งที่คนต่างด้าวกลับมาประเทศไทยจากต่างประเทศ แม้จะกลับไปที่อยู่เดิม ต้องยื่น TM30 ใหม่ นี่เป็นข้อกำหนดที่ถูกมองข้ามมากที่สุด
• หลังเดินทางภายในประเทศ: ตามหลักการ หากคนต่างด้าวพักค้างคืนที่อื่นภายในประเทศไทย (เช่น โรงแรมในจังหวัดอื่น) ต้องยื่น TM30 ใหม่เมื่อกลับมา การบังคับใช้กฎนี้แตกต่างกันอย่างมาก แต่เจ้าหน้าที่ตรวจคนเข้าเมืองอาจสอบถามในระหว่างรายงานตัว 90 วัน หรือการต่ออายุวีซ่า

วิธียื่น TM30

ยื่นออนไลน์

วิธีที่สะดวกที่สุดคือยื่นออนไลน์ผ่านเว็บไซต์สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองที่ tm30.immigration.go.th ขั้นตอนมีดังนี้:

1. ลงทะเบียนบัญชี: เจ้าของทรัพย์สินหรือผู้ที่ได้รับมอบอำนาจสร้างบัญชีโดยใช้บัตรประชาชนไทยหรือหมายเลขหนังสือเดินทาง การลงทะเบียนต้องได้รับการอนุมัติ ซึ่งอาจใช้เวลา 1-3 วันทำการ
2. เข้าสู่ระบบและยื่นแบบ: เมื่อได้รับอนุมัติแล้ว เข้าสู่ระบบและกรอกแบบ TM30 ด้วยรายละเอียดหนังสือเดินทางของคนต่างด้าว ที่อยู่ และวันที่มาถึง
3. พิมพ์ใบรับ: หลังยื่นสำเร็จ พิมพ์ใบรับ TM30 คนต่างด้าวจะต้องใช้หมายเลขใบรับนี้สำหรับรายงานตัว 90 วันและการต่ออายุวีซ่า

ระบบออนไลน์อาจไม่เสถียรในบางครั้ง หากระบบขัดข้อง อาจต้องไปยื่นด้วยตนเอง

ยื่นด้วยตนเอง

สามารถยื่น TM30 ด้วยตนเองที่สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองที่ใกล้ที่สุด เอกสารที่ต้องใช้:

• แบบฟอร์ม TM30 ที่กรอกเรียบร้อย (รับได้ที่สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองหรือดาวน์โหลดออนไลน์)
• สำเนาหนังสือเดินทางของคนต่างด้าว (หน้าข้อมูล หน้าวีซ่า ตราเข้าเมืองล่าสุด และบัตรขาออก)
• สำเนาบัตรประชาชนไทยของเจ้าของทรัพย์สิน
• สำเนาทะเบียนบ้านหรือสัญญาเช่าที่แสดงที่อยู่
• หนังสือมอบอำนาจ หากเจ้าของทรัพย์สินไม่ได้มายื่นด้วยตนเอง

ยื่นทางไปรษณีย์

สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองบางแห่งยอมรับการแจ้ง TM30 ทางไปรษณีย์ลงทะเบียน แม้ว่าวิธีนี้จะไม่ค่อยพบและระยะเวลาตอบกลับแตกต่างกัน

บทลงโทษกรณีไม่ปฏิบัติตาม

บทลงโทษสำหรับการไม่ยื่น TM30 ระบุไว้ในพระราชบัญญัติคนเข้าเมือง:

• สำหรับเจ้าของทรัพย์สิน/เจ้าของที่ให้เช่า: ปรับสูงสุด 2,000 บาท ต่อการไม่แจ้งแต่ละครั้ง ในทางปฏิบัติ ค่าปรับ 800-1,600 บาทเป็นเรื่องปกติ
• สำหรับคนต่างด้าว: แม้ข้อบังคับทางกฎหมายจะเป็นของเจ้าของทรัพย์สิน แต่คนต่างด้าวอาจพบปัญหาในการรายงานตัว 90 วัน การต่ออายุวีซ่า หรือเมื่อกลับเข้าเมือง หาก TM30 ไม่ได้ยื่น เจ้าหน้าที่ตรวจคนเข้าเมืองอาจปฏิเสธที่จะดำเนินการคำร้องจนกว่า TM30 จะเป็นปัจจุบัน

การบังคับใช้มีความผันผวนตลอดหลายปี ในปี 2562 มีการกวดขันอย่างจริงจัง มีค่าปรับเพิ่มขึ้นและบังคับใช้เข้มงวดมากขึ้น ตั้งแต่นั้นมา การบังคับใช้ผ่อนคลายขึ้นบ้าง แต่ยังคงไม่สม่ำเสมอในแต่ละสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง

TM30 กับภาระผูกพันด้านตรวจคนเข้าเมืองอื่นๆ

TM30 เชื่อมโยงกับกระบวนการตรวจคนเข้าเมืองอื่นๆ:

• รายงานตัว 90 วัน (TM47): คุณจะต้องใช้หมายเลขใบรับ TM30 เมื่อยื่นรายงานตัว 90 วัน
• การต่ออายุวีซ่า: สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองโดยทั่วไปกำหนดให้ยื่น TM30 ที่เป็นปัจจุบันเมื่อดำเนินการต่ออายุวีซ่า
• ใบอนุญาตทำงาน: สำนักงานแรงงานบางแห่งตรวจสอบสถานะ TM30 เมื่อดำเนินการหรือต่ออายุใบอนุญาตทำงาน
• การธนาคาร: ธนาคารบางแห่งอาจขอใบรับ TM30 เป็นส่วนหนึ่งของขั้นตอน KYC (รู้จักลูกค้า)

เคล็ดลับสำหรับชาวต่างชาติ

• หารือเรื่อง TM30 กับเจ้าของที่พักก่อนเซ็นสัญญาเช่า กำหนดเป็นเงื่อนไขในสัญญาเช่าว่าเจ้าของจะจัดการยื่น TM30
• เก็บสำเนาใบรับ TM30 ทุกใบ จัดเก็บสำเนาดิจิทัลในโทรศัพท์เพื่อให้พร้อมใช้เสมอที่สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง
• ยื่นทันทีหลังกลับจากต่างประเทศ อย่ารอ — กำหนด 24 ชั่วโมง เริ่มนับตั้งแต่คุณมาถึง
• หากเจ้าของที่พักปฏิเสธที่จะยื่น ขอหนังสือมอบอำนาจเป็นลายลักษณ์อักษรและไปยื่นด้วยตนเอง สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองบางแห่งยืดหยุ่นเรื่องนี้มากกว่าแห่งอื่น
• เจ้าของคอนโดที่ให้เช่าแก่ชาวต่างชาติ ควรลงทะเบียนบัญชี TM30 ออนไลน์เพื่อให้การยื่นซ้ำง่ายขึ้น
• พิจารณาใช้ตัวแทนด้านตรวจคนเข้าเมือง หากคุณเดินทางบ่อยและรู้สึกว่าการยื่นซ้ำๆ ยุ่งยาก ตัวแทนหลายรายรวมบริการยื่น TM30 ในแพ็กเกจบริการ

คำถามที่พบบ่อย

โรงแรมยื่น TM30 ให้หรือไม่?

ใช่ โรงแรมและเกสต์เฮาส์ที่จดทะเบียนจะยื่น TM30 โดยอัตโนมัติ เป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการลงทะเบียนแขก นี่คือเหตุผลที่สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองทราบว่านักท่องเที่ยวพักอยู่ที่ไหน

เป็นเจ้าของคอนโดเอง ใครยื่น TM30?

หากคุณเป็นเจ้าของชาวต่างชาติที่อาศัยอยู่ในคอนโดของตัวเอง สามารถยื่น TM30 ด้วยตนเองในฐานะผู้ครอบครอง สำนักงานนิติบุคคลคอนโดบางแห่งจะช่วยเหลือเรื่องนี้

ลืมยื่นหลังกลับจากเดินทางต้องทำอย่างไร?

ให้ยื่นทันทีที่นึกได้ แม้จะเป็นการฝ่าฝืนทางเทคนิค แต่สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองโดยทั่วไปจะไม่ปรับหากยื่นช้าเพียงไม่กี่วัน ปัญหามักเกิดขึ้นเมื่อคุณต้องใช้บริการตรวจคนเข้าเมืองอื่นๆ เท่านั้น