การรายงานตัว 90 วัน คืออะไร?
ชาวต่างชาติทุกคนที่พำนักอยู่ในประเทศไทยเกินกว่า 90 วันติดต่อกัน จะต้องแจ้งที่อยู่ปัจจุบันต่อสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองทุก 90 วัน ข้อบังคับนี้กำหนดไว้ตามมาตรา 37(5) ของพระราชบัญญัติคนเข้าเมือง พ.ศ. 2522 การรายงานตัวนี้ใช้แบบฟอร์ม ตม.47 จึงเป็นที่รู้จักกันทั่วไปในชื่อ "การรายงานตัว TM47" หรือ "การรายงานตัว 90 วัน"
สิ่งสำคัญที่ต้องเข้าใจคือ การรายงานตัว 90 วัน ไม่ใช่การต่ออายุวีซ่า — เป็นเพียงการแจ้งที่อยู่เท่านั้น ไม่มีผลกระทบต่อสถานะวีซ่าหรือระยะเวลาที่ได้รับอนุญาตให้พำนักอยู่ อย่างไรก็ตาม การไม่รายงานตัวอาจส่งผลให้ถูกปรับและเกิดปัญหาในการยื่นขอต่ออายุวีซ่าหรือบริการตรวจคนเข้าเมืองในอนาคต
ใครบ้างที่ต้องรายงานตัว 90 วัน?
ชาวต่างชาติทุกคนที่พำนักอยู่ในประเทศไทยต่อเนื่อง 90 วันขึ้นไป ต้องทำการรายงานตัว ซึ่งรวมถึง:
- ผู้เกษียณอายุที่ถือวีซ่าพำนักระยะยาว
- ผู้ที่ทำงานถือวีซ่า Non-Immigrant B พร้อมการต่ออายุการพำนัก
- คู่สมรสของคนไทยที่ถือวีซ่าสมรส
- นักศึกษาที่ถือวีซ่าการศึกษา
- บุคคลใดก็ตามที่ถือวีซ่าระยะยาวหรือได้รับการต่ออายุเกิน 90 วัน
นักท่องเที่ยวที่พำนัก 30 วัน หรือ 60 วัน โดยทั่วไปไม่ได้รับผลกระทบ เนื่องจากเดินทางออกจากประเทศไทยก่อนครบกำหนด 90 วัน
การนับระยะเวลา 90 วัน
การนับ 90 วันเริ่มจากวันที่เข้าประเทศไทยครั้งล่าสุด หรือจากวันที่รายงานตัว 90 วันครั้งล่าสุด แล้วแต่ว่าวันใดจะเกิดขึ้นทีหลัง กฎสำคัญที่ต้องเข้าใจ:
- การเดินทางออกนอกประเทศจะรีเซ็ตการนับ ทุกครั้งที่คุณออกและกลับเข้ามาในประเทศไทย ตัวนับ 90 วันจะเริ่มใหม่เป็นศูนย์ ซึ่งหมายความว่าผู้ที่เดินทางบ่อยอาจไม่ต้องรายงานตัว 90 วันเลย
- กำหนดรายงานตัวคือวันที่ 90 แต่คุณสามารถยื่นล่วงหน้าได้ถึง 15 วันก่อนกำหนด โดยไม่กระทบวันครบกำหนดครั้งถัดไป
- หากยื่นล่วงหน้า (ภายในกรอบ 15 วัน) ระยะเวลา 90 วันถัดไปจะนับจากวันครบกำหนดเดิม ไม่ใช่จากวันที่ยื่นจริง
- หลังวันครบกำหนด จะมีระยะผ่อนผัน 7 วัน ก่อนเริ่มปรับ แต่ระยะผ่อนผันนี้ไม่ได้รับประกันและแตกต่างกันไปตามสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองแต่ละแห่ง
วิธีการยื่นรายงานตัว 90 วัน
วิธีที่ 1: ยื่นออนไลน์
วิธีที่สะดวกที่สุดคือการยื่นผ่านระบบออนไลน์ของสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองที่ tm47.immigration.go.th
ข้อกำหนดสำหรับการยื่นออนไลน์:
- คุณต้องเคยยื่นรายงานตัว 90 วันมาก่อน (ไม่สามารถยื่นครั้งแรกทางออนไลน์ได้)
- ยื่นได้ภายใน 15 วันก่อนถึง 7 วันหลังวันครบกำหนด
- ต้องใช้หมายเลขหนังสือเดินทาง หมายเลขบัตรขาเข้า TM6 และที่อยู่ปัจจุบัน
ขั้นตอน:
- เข้าเว็บไซต์และเลือก "แจ้งอยู่เกิน 90 วัน" (Notification of staying over 90 days)
- กรอกรายละเอียดหนังสือเดินทางและข้อมูลอ้างอิงจากการรายงานตัวครั้งก่อน
- ยืนยันที่อยู่ปัจจุบัน
- ส่งข้อมูลและบันทึก/พิมพ์ใบยืนยัน
ระบบออนไลน์ได้รับการปรับปรุงอย่างมากในช่วงหลายปีที่ผ่านมา แต่ยังคงอาจมีปัญหาขัดข้องได้ หากระบบไม่ทำงาน คุณจะต้องใช้วิธีอื่น
วิธีที่ 2: ยื่นด้วยตนเองที่สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง
คุณสามารถยื่นด้วยตนเองที่สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองในพื้นที่ โดยนำเอกสารดังต่อไปนี้:
- หนังสือเดินทาง (ตัวจริง)
- แบบฟอร์ม ตม.47 ที่กรอกเรียบร้อยแล้ว
- สำเนาหนังสือเดินทาง หน้าข้อมูล หน้าวีซ่า ตราเข้าเมืองล่าสุด และบัตรขาออก (TM6)
- สำเนาใบรับรายงานตัว 90 วันครั้งก่อน (ถ้ามี)
ขั้นตอนโดยทั่วไปใช้เวลาไม่นาน ประมาณ 15-30 นาที ในสำนักงานส่วนใหญ่ แม้ว่าเวลารอคอยอาจนานขึ้นในสถานที่ที่มีผู้ใช้บริการจำนวนมาก เช่น สำนักงานแจ้งวัฒนะ กรุงเทพฯ
วิธีที่ 3: ยื่นทางไปรษณีย์ลงทะเบียน
คุณสามารถส่งรายงานตัว 90 วัน ทางไปรษณีย์ลงทะเบียนไปยังสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง โดยแนบเอกสารดังนี้:
- แบบฟอร์ม ตม.47 ที่กรอกเรียบร้อยแล้ว
- สำเนาหนังสือเดินทาง (หน้าข้อมูล วีซ่า ตราเข้าเมือง บัตรขาออก)
- ซองจดหมายตอบกลับติดแสตมป์ จ่าหน้าถึงตนเอง
ส่งไปที่: สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง ศูนย์ราชการเฉลิมพระเกียรติ อาคารบี แจ้งวัฒนะ ซอย 7 หลักสี่ กรุงเทพฯ 10210 ควรส่งล่วงหน้าอย่างน้อย 7-10 วันก่อนกำหนดเพื่อรองรับความล่าช้าของไปรษณีย์
บทลงโทษกรณียื่นล่าช้า
หากคุณพลาดกำหนดรายงานตัว 90 วัน:
- ปรับ 2,000 บาท หากไปรายงานตัวล่าช้าที่สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง ค่าปรับนี้เป็นอัตราเดียวกันทุกสำนักงาน
- ปรับสูงสุด 5,000 บาท หากถูกตรวจพบที่จุดตรวจคนเข้าเมือง (สนามบิน ด่านพรมแดน) โดยไม่ได้รายงานตัว 90 วัน
- อาจเกิดปัญหาในการต่ออายุวีซ่าหรือการยื่นขอต่างๆ ในอนาคต แม้จะขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของเจ้าหน้าที่ตรวจคนเข้าเมือง
คุณไม่สามารถยื่นรายงานตัว 90 วัน ทางออนไลน์ได้หากเลยกำหนดแล้ว (รวมระยะผ่อนผัน 7 วัน) จะต้องไปยื่นด้วยตนเองและชำระค่าปรับที่สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง
การรายงานตัว 90 วัน กับการเดินทาง
หนึ่งในแง่มุมที่มักเข้าใจผิดมากที่สุดของการรายงานตัว 90 วัน คือเรื่องที่เกี่ยวกับการเดินทาง:
- การเดินทางระหว่างประเทศ: หากคุณเดินทางออกนอกประเทศไทยและกลับเข้ามา (โดยใช้ใบอนุญาตเดินทางกลับ Re-entry Permit) ตัวนับ 90 วันจะรีเซ็ตจากวันที่กลับเข้ามา กำหนดรายงานตัวเดิมจะไม่เกี่ยวข้องอีกต่อไป
- ไม่มี Re-entry Permit: หากคุณเดินทางออกโดยไม่มีใบอนุญาตเดินทางกลับ การต่ออายุการพำนักจะถูกยกเลิก เมื่อกลับมาด้วยวีซ่า/การเข้าเมืองใหม่ การนับ 90 วันจะเริ่มต้นใหม่
- การเดินทางภายในประเทศ: การเดินทางภายในประเทศไทยจะไม่รีเซ็ตตัวนับ 90 วัน เฉพาะการเดินทางออกนอกประเทศและกลับเข้ามาเท่านั้นที่รีเซ็ตได้
เคล็ดลับที่เป็นประโยชน์
- ตั้งการแจ้งเตือนในปฏิทิน 2 สัปดาห์ก่อนวันครบกำหนดรายงานตัว กรอบเวลายื่นล่วงหน้า 15 วันให้ความยืดหยุ่นเพียงพอ
- ตรวจสอบให้แน่ใจว่า TM30 เป็นปัจจุบัน สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองอาจปฏิเสธรายงานตัว 90 วัน หาก TM30 ไม่เป็นปัจจุบัน โดยเฉพาะหลังกลับจากการเดินทางระหว่างประเทศ
- เก็บสำเนาดิจิทัลของใบเสร็จและหมายเลขยืนยันทั้งหมดไว้ในโทรศัพท์
- หากเดินทางบ่อย ให้ติดตามวันที่เข้า-ออกประเทศอย่างรอบคอบ การกลับเข้ามาแต่ละครั้งเริ่มนับ 90 วันใหม่
- ลองยื่นออนไลน์ก่อน จะได้ไม่ต้องเดินทางไปสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง หากระบบขัดข้อง ให้ลองใหม่ภายหลังหรือวันถัดไป ก่อนที่จะไปยื่นด้วยตนเอง
- ใช้บริการตัวแทน หากคุณรู้สึกว่าขั้นตอนยุ่งยาก ผู้ให้บริการด้านตรวจคนเข้าเมืองหลายแห่งรวมบริการรายงานตัว 90 วัน ในแพ็กเกจวีซ่ารายปี โดยคิดค่าบริการ 500-1,000 บาทต่อครั้ง
- อย่าสับสนระหว่างการรายงานตัว 90 วัน กับการต่ออายุวีซ่า เป็นกระบวนการที่แยกจากกันโดยสิ้นเชิง การพลาดรายงานตัว 90 วันไม่กระทบวีซ่าของคุณ แต่จะถูกปรับ
คำถามที่พบบ่อย
สามารถยื่นรายงานตัว 90 วันครั้งแรกทางออนไลน์ได้หรือไม่?
ไม่ได้ การรายงานตัว 90 วันครั้งแรกหลังเข้าประเทศไทย (หรือหลังต่ออายุวีซ่า) จะต้องยื่นด้วยตนเองหรือทางไปรษณีย์ การรายงานตัวครั้งถัดไปสามารถยื่นออนไลน์ได้
ถ้าอยู่ระหว่างเดินทางในวันที่ 90 ต้องทำอย่างไร?
หากคุณเดินทางระหว่างประเทศ ไม่จำเป็นต้องรายงานตัว — การเดินทางออกจะรีเซ็ตตัวนับโดยอัตโนมัติ หากเดินทางภายในประเทศ ให้พยายามยื่นก่อนออกเดินทางโดยใช้กรอบเวลายื่นล่วงหน้า
การยื่นออนไลน์ถูกปฏิเสธ ต้องทำอย่างไร?
สาเหตุที่พบบ่อยของการปฏิเสธ ได้แก่ หมายเลขหนังสือเดินทางไม่ถูกต้อง TM30 หมดอายุ หรือระบบขัดข้อง ให้ตรวจสอบข้อมูลและลองใหม่ หากยังมีปัญหา ให้ไปยื่นด้วยตนเอง
ถือวีซ่า LTR 10 ปี ต้องรายงานตัว 90 วันหรือไม่?
ผู้ถือวีซ่าผู้พำนักระยะยาว (LTR) จะต้องรายงานตัวเพียงปีละครั้ง แทนที่จะเป็นทุก 90 วัน นี่เป็นหนึ่งในสิทธิประโยชน์หลักของโปรแกรมวีซ่า LTR